Czy wykonawca musi zatrudniać pracowników już na etapie prowadzenia postępowania?

W zamówieniach na usługi i roboty budowlane zamawiający wymagają, aby określone czynności wykonywały osoby zatrudnione na podstawie umowy o pracę. Wykonawcy często mają wątpliwości, czy osoby te muszą być zatrudnione już w dniu składania oferty. Co na to Krajowa Izba Odwoławcza?

Czym jest wymóg zatrudnienia na podstawie umowy o pracę z art. 95 Pzp?

Zgodnie z art. 95 ust. 1 Pzp, zamawiający wskazuje w ogłoszeniu o zamówieniu lub dokumentach zamówienia czynności, które mają wykonywać osoby zatrudnione na podstawie stosunku pracy. Dotyczy to czynności, których wykonywanie odpowiada przesłankom stosunku pracy z art. 22 § 1 Kodeksu pracy.

Wymóg obejmuje zarówno wykonawcę, jak i podwykonawców. Nie dotyczy natomiast zamówień na dostawy.

W dokumentach zamówienia zamawiający musi określić w szczególności:

  • rodzaj czynności objętych wymogiem,
  • sposób weryfikacji zatrudnienia,
  • uprawnienia kontrolne zamawiającego,
  • sankcje za niespełnienie wymogu.

Sposób dokumentowania zatrudnienia, kontrolę oraz sankcje reguluje się następnie w umowie.

Na jakim etapie trzeba zatrudnić pracowników?

Konstrukcja przepisów wskazuje, że obowiązek zatrudnienia dotyczy etapu realizacji zamówienia. Jego weryfikacja następuje na zasadach określonych w umowie.

Wymogu z art. 95 Pzp nie należy utożsamiać z warunkiem udziału w postępowaniu ani z kryterium oceny ofert. Nie chodzi o to, aby wykonawca już przed złożeniem oferty zatrudniał określoną liczbę osób. Chodzi o zagwarantowanie, że wskazane czynności będą wykonywane w ramach stosunku pracy podczas realizacji zamówienia.

Co do zasady wykonawca może więc zawrzeć umowy o pracę dopiero po wyborze oferty, a nawet na późniejszym etapie, kiedy zajdzie konieczność wykonywania czynności objętych obowiązkiem zatrudnienia. Wykonawca musi jednak zapewnić wymagane zatrudnienie w terminie wynikającym z umowy i przed rozpoczęciem wykonywania czynności objętych wymogiem.

Co orzekła Krajowa Izba Odwoławcza?

Takie stanowisko potwierdziła Krajowa Izba Odwoławcza m.in. w wyroku z 22 czerwca 2026 r., sygn. akt KIO 2435/26.

Sprawa dotyczyła zamówienia na utrzymanie zieleni „wysokiej”. Zamawiający wymagał, aby czynności związane m.in. z pielęgnacją i wycinką drzew wykonywały osoby zatrudnione na podstawie stosunku pracy.

Wykonawca, którego ofertę wybrano jako najkorzystniejszą, wskazał w wykazie osób umowę o pracę jako podstawę dysponowania tylko dla dwóch osób. Dla sześciu pozostałych wskazał umowę zlecenia.

Konkurent uznał, że oferta jest niezgodna z warunkami zamówienia i powinna zostać odrzucona na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 5 Pzp. Izba nie podzieliła tego stanowiska i oddaliła odwołanie w całości.

Dlaczego umowa zlecenia w wykazie osób nie przesądziła o odrzuceniu oferty?

Według Izby wykaz osób służył potwierdzeniu, że wykonawca dysponuje personelem o wymaganych kwalifikacjach i doświadczeniu, czyli spełnia warunki udziału w postępowaniu. Dokumenty zamówienia nie nakładały obowiązku wykazania zatrudnienia na umowę o pracę już na etapie składania ofert. Zamawiający przewidział weryfikację zatrudnienia dopiero po zawarciu umowy.

Co to oznacza dla wykonawców?

Wykonawca co do zasady nie musi zatrudniać na umowę o pracę osób wykonujących czynności wskazane przez zamawiającego już w dniu składania oferty. Kluczowe jest zapewnienie takiego zatrudnienia w terminie wynikającym z umowy. To, że na etapie postępowania część personelu jest związana z wykonawcą umowami cywilnoprawnymi, nie przesądza więc o niezgodności oferty z warunkami zamówienia.

Nie zwalnia to jednak wykonawcy z obowiązku skalkulowania ceny z uwzględnieniem kosztów zatrudnienia na umowę o pracę. W razie wezwania do wyjaśnień rażąco niskiej ceny zamawiający może badać m.in. zgodność ceny z przepisami o kosztach pracy oraz z przepisami prawa pracy i zabezpieczenia społecznego.

Wycenę oferty należy więc od początku oprzeć na kosztach umów o pracę, nawet jeśli pracownicy zostaną zatrudnieni dopiero po podpisaniu umowy.

Pliki Cookies

Pliki cookies to dane informatyczne, zapisane w plikach tekstowych, które generowane są przez przeglądarkę internetową Użytkownika strony internetowej, zapisywane i przechowywane na urządzeniu końcowym Użytkownika (np. komputerze, tablecie, smartfonie). Pliki te pozwalają gromadzić informacje związane z Użytkownikami strony internetowej oraz ich urządzeniami w momencie jej odwiedzania. Pliki cookies pozwalają ustalić m. in liczbę użytkowników odwiedzających stronę internetową, jak również sposób w jaki Użytkownicy z niej korzystają.

Niezbędne pliki Cookies

Pliki cookies umożliwiające poruszanie się po stronie internetowej oraz korzystanie z jej funkcji (zapewniają poprawne działanie strony internetowej)

Analityczne pliki Cookies

Pliki cookies wykorzystywane do tworzenia analiz i statystyk związanych ze sposobem korzystania  przez Użytkowników ze strony internetowej, co pozwala na ulepszanie jej struktury i zawartości.