Sankcje związane z wojną w Ukrainie podstawą wykluczenia wykonawcy

sankcje

W ramach sankcji związanych z wojną w Ukrainie wprowadzono nowe przesłanki wykluczenia wykonawcy z postępowania o udzielenie zamówienia publicznego lub konkursu. Obowiązują też kary pieniężne dla wykonawców, którzy podlegając wykluczeniu, ubiegają się o udzielenie zamówienia lub dopuszczenie do udziału w konkursie. Lista osób i podmiotów objętych sankcjami obowiązuje od 26 kwietnia 2022r.

Podmioty objęte wykluczeniem

Lista osób i podmiotów objętych sankcjami w związku z wojną w Ukrainie została opublikowana na stronie internetowej Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji. Lista dostępna jest pod linkiem https://www.gov.pl/web/mswia/lista-osob-i-podmiotow-objetych-sankcjami. Wobec podmiotów i osób wpisanych na tę listę stosuje się sankcje, w tym wykluczenie z postępowania o udzielenie zamówienia publicznego lub konkursu.

Zgodnie z nowymi uregulowaniami, z postępowania o udzielenie zamówienia publicznego lub konkursu wyklucza się:

  • wykonawcę oraz uczestnika konkursu wymienionego w wykazach określonych w rozporządzeniach Rady Unii Europejskiej, albo wpisanego na listę na podstawie decyzji o wpisie na listę rozstrzygającą o zastosowaniu środka w postaci wykluczenia,
  • wykonawcę oraz uczestnika konkursu, którego beneficjentem rzeczywistym jest:
    – osoba wymieniona w w/w wykazach albo wpisana na listę, lub
    – będąca takim beneficjentem rzeczywistym od dnia 24 lutego 2022 r., o ile została wpisana na listę na podstawie decyzji,
  • wykonawcę oraz uczestnika konkursu, którego jednostką dominującą jest:
    – podmiot wymieniony w w/w wykazach albo wpisany na listę, lub
    – będący taką jednostką dominującą od dnia 24 lutego 2022 r., o ile został wpisany na listę na podstawie decyzji.
Skutki wykluczenia

W przypadku wykonawcy lub uczestnika konkursu wykluczonego na powyższej podstawie, zamawiający:

  • odrzuca wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu o udzielnie zamówienia publicznego lub wniosek o dopuszczenie do udziału w konkursie,
  • odrzuca ofertę takiego wykonawcy lub uczestnika konkursu,
  • nie zaprasza go do złożenia oferty wstępnej, oferty podlegającej negocjacjom, oferty dodatkowej, oferty lub oferty ostatecznej,
  • nie zaprasza go do negocjacji lub dialogu, a także nie prowadzi z takim wykonawcą negocjacji lub dialogu,
  • nie zaprasza do złożenia pracy konkursowej lub nie przeprowadza oceny pracy konkursowej,

odpowiednio do trybu postępowania oraz etapu prowadzonego postępowania.

Kara pieniężna

Karze pieniężnej podlegają podmioty, które podlegają wykluczeniu i które w okresie tego wykluczenia:

  • ubiegają się o udzielenie zamówienia publicznego lub dopuszczenie do udziału w konkursie, lub
  • biorą udział w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego lub w konkursie.

Kara zostanie nałożona więc w przypadku złożenia przez wykonawcę wniosku o dopuszczenie do udziału w postępowaniu lub konkursie, złożenia oferty, przystąpienia do negocjacji lub złożenia pracy konkursowej.

Karę pieniężną nakłada Prezes Urzędu Zamówień Publicznych, w drodze decyzji, a jej wysokość może wynieść nawet 20 000 000 zł.

Do jakich postępowań stosować nowe przesłanki wykluczenia?

Wykluczenie z postępowania oraz kary pieniężne znajdą zastosowanie do postępowań i konkursów:

  • prowadzonych na podstawie przepisów Pzp,
  • wyłączonych spod stosowania ustawy Pzp,
  • do których nie stosuje się przepisów Pzp tj. do zamówień i konkursów o wartości mniejszej niż 130 000 złotych.
Postępowania wszczęte i niezakończone, a wykluczenie

Wykluczenie ma zastosowanie również w postępowaniach wszczętych przed dniem wejścia w życie nowych przepisów, tj. dniem 16 kwietnia 2022 r. Wykonawcę można wykluczyć na każdym etapie postępowania.

W postępowaniach wszczętych i niezakończonych do 16 kwietnia 2022 r., zamawiający mają obowiązek dostosować dokumenty postępowania do nowych przesłanek wykluczenia. Dostosowanie takie ma zastosowanie tylko przed upływem terminu składania odpowiednio ofert lub wniosków o dopuszczenie do udziału w konkursie lub prac konkursowych.

Natomiast w przypadku, gdy termin otwarcia ofert lub wniosków o dopuszczenie do udziału w konkursie lub prac konkursowych już upłynął, zamawiający nie ma możliwości wprowadzenia zmian w dokumentacji. W takim przypadku jednak zamawiający musi zweryfikować, czy wykonawcy nie podlegają wykluczeniu zgodnie z nowymi przepisami.

Nowe przesłanki wykluczenia, a zakaz udziału rosyjskich wykonawców w zamówieniach

Powyższe przesłanki wykluczenia są dodatkowe w stosunku do przesłanek przewidzianych dotychczas w Pzp. Nowe podstawy wykluczenia wykonawców stanowią odrębną, w stosunku do zakazu udziału rosyjskich wykonawców w zamówieniach, podstawę wykluczenia wykonawcy z postępowania.

O zakazie udziału rosyjskich wykonawców w zamówieniach więcej w naszym poprzednim artykule: Zakaz udziału rosyjskich wykonawców w zamówieniach publicznych

Praktyczne konsekwencje

Zarówno zakaz udziału rosyjskich wykonawców, jak i nowe podstawy wykluczenia wykonawców w praktyce budzą wiele wątpliwości. Wychodząc naprzeciw pojawiającym się problemom Urząd Zamówień Publicznych przygotował na swojej stronie internetowej specjalną zakładkę poświęconą pytaniom i odpowiedziom w tym zakresie.